Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2008-32/34)’DE DEĞİŞİKLİK APILMASINA DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2018-32/51)

Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de (Tebliğ No: 2008-32/34) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (“Tebliğ”), 6 Ekim 2018 tarihli 30557 sayılı Resmi Gazete ’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ ile 13 Eylül 2018 tarihli 30534 sayılı Resmi Gazete ’de yayınlanarak yürürlüğe giren Türk Parası Kıymetini Korumu Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar’ın (“Karar”) uygulamasına ilişkin düzenlemeler gelmiştir.

Bilindiği üzere Karar ile Türkiye’de yerleşik kişiler arasında menkul ve gayrimenkul alım satım, kiralama, iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde döviz üzerinden belirlenmiş bulunan bedellerin 30 gün içinde Türk Lirası’na çevrilmesi zorunlu kılınmış ve bundan sonra bu sözleşmelerden kaynaklanan ödemelerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmaları yasaklanmıştır.

Tebliğ ile ise özellikle Karar hükümlerinin hangi sözleşmelere uygulanacağını, istisna sözleşmeler ile dönüşümlerin ne şekilde ve hangi kur üzerinden yapılacağına ilişkin açıklamalar getirilmiş olup; konuya ilişkin detaylar aşağıda yer almaktadır:

 

TEBLİĞDE YAPILAN DÜZENLEMELER

 

1-) Konut Ve Çatılı İşyeri Dahil Gayrimenkul Satış Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

 

Özet 1- Ev/ İşyeri Satış sözleşmeleri döviz cinsinden düzenlenemez.

 

2-) Konut Ve Çatılı İşyeri Dahil Gayrimenkul Kiralama Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

 

ÖRNEK : Dövizli kredi kullanarak yaptığımız binayı yabancı bir firmaya kiraya verdik. Kira sözleşmemizi revize etmemiz gerekmekte midir ?

Evet Revize etmeniz gereklidir. Firma yabancı ama “m.16 : Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

Maddede görüldüğü üzere yabancı firmalar ile sadece iş ve hizmet sözleşmeleri döviz olabiliyor. Ayrıca menkul kıymet kiralaması da olabiliyor. Ama taşınmaz kiralaması olmuyor.

 

Özet-2 Ev/ İşyeri Kiralama sözleşmeleri döviz cinsinden düzenlenemez. 

 

3-) İş Sözleşmeleri :

Türkiye’de yerleşik kişiler; yurt dışında ifa edilecekler dışında kalan, kendi aralarında akdedecekleri, iş sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

Özet-3 İş sözleşmelerinde yurtdışında iş yapmıyorsanız sözleşme TL olması gerekli

 

4-) Danışmanlık, Aracılık Ve Taşımacılık Dâhil Hizmet Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, aşağıda belirtilenler dışında kalan danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

  1. a) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,
  2. b) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
  3. c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin, kendi aralarında akdedecekleri, Türkiye’de başlayıp yurt dışında sonlanan ve yurt dışında başlayıp Türkiye’de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmeleri.

 

ÖRNEK: Turizm firması olarak paket tur satıyoruz. Müşterilerimize döviz cinsinden fatura kesebilir miyiz ?

  • Evet Kesebilirsiniz. Tebliğin 4-c maddesine göreTürkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri istisna kapsamındadır.

 

Özet 4: Hizmet Sözleşmeleri de TL olması gerekli ancak aşağıdakiler bu kapsamda değil, ayrıca taşımacılık taslakta yoktu eklenmiş

  1. a) Taraflardan biri yabancı ise döviz cinsinden olabilir.

b)İhracat, transit ticaret ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri

c)yurtdışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri ( YAZILIMCILARI İLGİLENDİRİYOR )

ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin, kendi aralarında akdedecekleri, Türkiye’de başlayıp yurt dışında sonlanan ve yurt dışında başlayıp Türkiye’de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmeleri.

 

5-) Eser Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, eser sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar. (İstisna : 16/12/1999 tarihli ve 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımı)

 

Özet-5:Gemi Sicili kanununa göre gemilerin inşası dışında kalan eser sözleşmelerinde TL olmak zorunda . Ama gemi yapımı hizmet sözleşmeleri döviz olabilir. Taslakta tamir ve bakım yoktu, onlarda TL olmak zorunda

 

ÖRNEK : Enerji Sektöründe faaliyet gösteren bir firmayız. Termik santral v.b. kurumları taahhüt işi kapsamında yapıyoruz. Sözleşmemizi TL olarak revize etmek zorunda mıyız ?

 

  • Eser sözleşmeleri döviz cinsinden olamıyor. 

“Eser Sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmıştır. Örneğin, inşaat yapım işleri veya altyapı işleri eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilmektedir.

Tebliğe göre Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, eser sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacaktır.

Tebliğde, düzenlemenin tek istisnası olarak gemilerin inşası, tamiri ve bakımına ilişkin eser sözleşmeleri sayılmıştır. Buna göre, 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımına ilişkin eser sözleşmelerinde, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.”

 

6-) Menkul Satış Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

 

ÖRNEK : Ağustos 2018 Döneminde iki yerleşik ve % 100 de 100 Türk ortaklı firmalar arasında boya satış sözleşmesi düzenlenmiş ve bedel euro olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin Türk Lirası olarak revize edilmesi gerekli midir ? 

  • Hayır, gerekli değildir.

 

ÖRNEK: Biz 2. el tarım makinaları(biçerdöver) alım satımı yapmaktayız. satışlarımızın tamamı dövizle ve en az 4 yıl vadeli olacak şekilde gerçekleşiyor. senetli alacaklarımızı tl ye çevirmemiz gerektiği gerekçesiyle müşterilerimizin bir kısmı ödeme yapmadı. senet tanzim tarihlerinin tamamı 12 eylül 2018 den önce. bu durumda senetli alacaklarımızı tl ye çevirme zorunluluğumuz var mı?

  • Zorunlulukbulunmamaktadır. Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul (ham madde, mamul, ticari mal vb.) satış veya kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırabilecektir.

Özet-6:Taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmeleri döviz cinsinden belirlenebilmesi mümkündür. Taslak ile resmi gazete arasında fark bulunmamaktadır.

 

7-) Menkul Kiralama Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

Özet 7-Taşıt kiralama sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmeleri döviz cinsinden belirlenebilmesi mümkündür.Taslak ile resmi gazete arasında fark bulunmamaktadır.

 

8-) Yazılım Satış, Lisans ve Yazılımlara İlişkin Hizmet Sözleşmeleri:

Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür

Özet:Örnek olarak SAP yazılımını yurtiçinde döviz cinsinden satılabilmesi mümkün.

 

9-) Leasing Sözleşmeleri (Gemilere İlişkin Finansal Kiralama Sözleşmeleri) :

4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama  (leasing) sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

Özet-9:Gemilerde finansal kiralama (leasing) döviz cinsinden mümkün. Resmi gazetede yayınlanda ve leasing çıkarılıp, parantez içinde leasing yazılmıştır.

 

10-) Finansal Kiralama Sözleşmeleri:

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmelerine ilişkin bedellerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

 

11-) T.C. Vatandaşı Olmayan Türkiye’de Yerleşik Kişilerin İş Sözleşmeleri:

 Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

Özet 11:Türkiye’de yerleşik yabancı kişi döviz cinsinden iş sözleşmesi yapabilir. ( Expatların sözleşmesi döviz olabilir )

 

12-) Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Şirketlerinin Taraf Olduğu Sözleşmeler:

Kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

Özet: Taslaktan taraf olduğu şirketler çıkarılıp TSK güçlendirme vakfı şirketleri metni eklenmiştir

 

13-) Kamu Kurum Ve Kuruluşlarının Taraf Olduğu Döviz Cinsinden Veya Dövize Endeksli İhaleler, Sözleşmeler Ve Milletlerarası Antlaşmaların İfası Kapsamında Olmak Kaydıyla; Yüklenicilerin Üçüncü Taraflarla Akdedeceği Sözleşmeler:

Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası andlaşmaların ifası kapsamında olmak kaydıyla; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

 

Özet: Kamu için dövizli sözleşme tanımı daha da netleştirilmiş

14-) 4749 sayılı Kanun Kapsamında Gerçekleşen İşlemlerle İlgili Olarak Bankaların Taraf Olduğu Sözleşmeler:

Hazine ve Maliye Bakanlığının 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

 

15-) Sermaye Piyasası Araçları Oluşturulması, İhracatı, Alım Satımı ve Yapılan İşlemler:

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülüklerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

 

16-) Dışarıda Yerleşik Kişilerin Türkiye’de Bulunan; Şube, Temsilcilik, Ofis, İrtibat Bürosu, Doğrudan Veya Dolaylı Olarak Yüzde Elli Ve Üzerinde Pay Sahipliklerinin Bulunduğu Şirketler İle Serbest Bölgedeki Faaliyetleri Kapsamında Serbest Bölgelerdeki Şirketlerin Taraf Olduğu İş Ve Hizmet Sözleşmeleri :

Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin  taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

 

ÖZET : Yabancı ortaklı bir firmaya hizmet veriyorsanız döviz cinsinden fatura kesmeye devam edebilirsiniz veya tam tersi. Yani şu şekilde % 50 sinden fazlası yabancı sermayeli bir şirket iş sözleşmelerini (personeline yaptığı ) döviz yapabilir, yani maaşları döviz öder, avukatına mali müşavirine hizmet sözleşmesi kapsamında döviz ödeme yapabilir.

 

17-) Yolcu, Yük Veya Posta Taşıma Faaliyetinde Bulunan Ticari Havayolu İşletmeleri, Hava Taşıma Araçlarına Yönelik Hizmet Sözleşmeleri Ve Sivil Havacılık Mevzuatı Kapsamındaki İstisnalar:

 Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az %50 hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri akdetmeleri mümkündür.

 

18-) Kıymetli Evraklar:

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedellerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi mümkün değildir.

19-) Uluslararası Piyasalarda Fiyatı Döviz Cinsinden Belirlenen Kıymetli Madenlere Ve/Veya Emtiaya Endekslenen Ve/Veya Dolaylı Olarak Dövize Endekslenen Sözleşmeler:

Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirilir.

 

20-) Türkiye’de Yerleşiklik:

Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilir.

 

21-) 32 Sayılı Kararın Geçici 8 İnci Maddesinin Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Akdedilen Sözleşmeler (md.8/21):

Bu madde uyarınca akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, ancak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

 ÖRNEK : Finansal Kiralama sözleşmesi kapsamında … kiralama A.Ş ile yapılan döviz cinsinden sözleşmemizi TL olarak revize etmek istiyoruz mümkün müdür ?

Maalesef (21) Bu madde uyarınca akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, ancak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

 

22-) 32 Sayılı Kararın Geçici 8 İnci Maddesinin Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Akdedilen İş Makineleri Dâhil Taşıt Kiralama Sözleşmeleri:

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dâhil taşıt kiralama sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

ÖRNEK: Araç kiralama için X filo ile sözleşme yapmıştık. Sözleşmeyi TL cinsinden revize edebilir miyiz ?

  • Maalesef edemiyorsunuz. Ama yeni araç kiralamalarında TL cinsinden kiralayabilirsiniz.

Hatta araç kiralama firmaları aşağıdaki gibi mailleri müşterilerine atmaya başladılar. “Değerli Müşterimiz, 13 Eylül 2018 Tarihli ve 30534 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde “Bakanlıkça belirlenen haller dışında” ifadesi ile bahsedilen istisnalar 2018–32/51 numaralı tebliğ ile 6 Ekim 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.Tebliğin 22. bendinde “32 Sayılı Karar’ın Geçici 8’inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dâhil taşıt kiralama sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisnadır” kararı yer almaktadır. Bu karar doğrultusunda; 13 Eylül 2018 tarihinden önce yabancı para (döviz) olarak belirlenen uzun dönemli araç kiralama sözleşme ve eklerinde belirtilen bedellerde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.Mevcut araçlarınız için gerçekleştirdiğimiz uzun dönemli araç kiralama sözleşmelerimizin, sözleşme içerisinde yer alan koşullarla ve daha önce olduğu gibi döviz endeksli olarak TCMB döviz satış kuru üzerinden faturalamamızın devam edeceğini, yeni araç talepleriniz için gerçekleştireceğimiz kontratların Türk Lirası üzerinden düzenleneceğini bilginize sunarız.”

23-) Dövize Endeksli Olarak Kararlaştırılması Mümkün Olmayan Sözleşmelerin Türk Parası Olarak Taraflarca Yeniden Belirlenmesi Zorunluluğu:

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur.

 

24-) Sözleşmelerin Türk Parasına Uyarlanması:

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir.

 

25-) Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarında Artış:

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller bu fıkranın ilk paragrafına göre iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenir. Ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere; anılan paragraf uyarınca Türk parası olarak belirlenen kira bedeli, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir. Bir sonraki kira yılı Türk parası cinsinden kira bedeli ise, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenir ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedeli bu fıkrada belirtilen iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olur.

 

26-) Tahsili Yapılmış veya Gecikmiş Alacaklar:

“Bu fıkra hükmü, bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar için uygulanmaz.

 

27-)İstisna Tanınan Tarafların Akdedeceği Sözleşmeler:

Bu maddede, istisna tanınan tarafların mutabakatıyla yeni yapılacak sözleşmelerin Türk parası cinsinden yapılmasını veya mevcut döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi uyarınca Türk parası olarak yeniden kararlaştırılmasını talep etmesi durumunda sözleşmelerde yer alan bedeller Türk parası cinsinden kararlaştırılır.

 

Hazırlayan

Stj. Av. Nida AKKAYA